Taş Tozu
Taşın konkasörde kırılması ve elenmesi sırasında elde edilen 0-5 mm ince malzemedir. Parke altı tesviye, bordür, boru-kablo dolgusu ve zemin düzenlemede kullanılır.
1-5 numara mıcır, 0-5 taş tozu, kilit taşı altı toz, drenaj mıcırı, beton agregası, stabilize ve plentmiks temel için ürün seçimi, tonaj, kamyon, taş ocağı ve Ankara ilçe teslimat bilgileri.
Ürün adı kadar tane aralığı, kullanım alanı, tonaj, teslim ilçesi ve boşaltma şartı da doğru siparişin parçasıdır.
Numara adları piyasada kullanışlıdır; teknik siparişte milimetre aralığı ve kullanım amacı birlikte yazılmalıdır.
Taşın konkasörde kırılması ve elenmesi sırasında elde edilen 0-5 mm ince malzemedir. Parke altı tesviye, bordür, boru-kablo dolgusu ve zemin düzenlemede kullanılır.
Yıkama ile aşırı ince ve yüzeysel toz oranı azaltılmış sınıftır. Kullanım amacına göre harç, beton ürünleri ve hassas yataklama işlerinde değerlendirilir.
İnce-orta taneli kırmataştır. Beton ürünleri, kilit taşı imalatı, drenaj, peyzaj ve ince agrega gerektiren saha işlerinde kullanılır.
Beton agregası, temel çevresi drenajı, fabrika sahası ve altyapı işlerinde yaygın kullanılan iri kırmataş sınıfıdır.
İri taneli dolgu, yol altı, perde duvar arkası, drenaj ve altyapı uygulamalarında değerlendirilen kırmataştır.
Ocak üretimine göre farklı üst elek aralıklarında sunulabilir. İri drenaj, ağır dolgu ve taş duvar arkası uygulamalarında kullanılır.
Evrensel ve tek bir milimetre karşılığı yoktur. Siparişte ürünün d/D elek aralığı, kayaç türü ve kullanım amacı ocakla doğrulanmalıdır.
Suyun geçeceği boşlukları koruyacak temiz ve iri agrega sınıfıdır. Temel çevresi, peyzaj, istinat arkası ve drenaj borusu çevresinde kullanılır.
Beton tasarımına göre tane dağılımı, şekil, dayanım, su emme ve ince madde özellikleri kontrol edilen agregadır.
İnce ve iri tanelerin birlikte bulunduğu, serilip sıkıştırıldığında taşıyıcı tabaka oluşturan yol, saha ve dolgu malzemesidir.
Belirlenen granülometriye göre tesiste hazırlanan temel malzemesidir. Otopark, yol ve ağır trafik alanlarında proje şartına göre sıkıştırılır.
Kırma-eleme öncesi ham kaya veya seçilmiş iri taş ürünleridir. Tahkimat, duvar, dolgu ve özel saha işlerinde boyut teyidiyle sipariş edilir.
Teklifin doğru çıkması için ürün, tane aralığı, miktar, ilçe, araç girişi ve boşaltma noktası birlikte bildirilmelidir.
Küçük tamamlama işleri ve kontrollü miktar hesabı için kullanılır. Nakliye, az miktarda toplam maliyetin önemli bölümünü oluşturabilir.
Mıcırın kayaç ve boşluk yapısına göre yaklaşık 1,3-1,7 ton aralığında planlanır. Kesin dönüşüm kantar ve ürün verisiyle yapılır.
Kepçe sabit bir ölçü değildir. Kova hacmi, ürün yoğunluğu ve yükleme biçimi bilinmeden net miktar veya fiyat söylenmez.
Araç tipine göre yaklaşık 26-35 ton aralığı görülebilir. Ruhsat kapasitesi ve kantar fişi gerçek yükü belirler.
Yüksek hacimli saha ve proje sevkiyatlarında kullanılır. Dorse tipi, yasal tonaj ve saha manevrası sipariş öncesi kontrol edilir.
Piyasa adları birbirine benzese de kullanılacak tabakanın işlevi ve malzemenin gerçek elek aralığı teyit edilmelidir.
Kilitli parke yüzeyin dayanımı yalnızca üstteki taşla sağlanmaz. Zemin hazırlanır, taşıyıcı alt temel serilip tabakalar halinde sıkıştırılır, kot ve eğim verilir; bunun üzerine ince tesviye-yataklama katmanı uygulanır.
Taş tozu ile kırma toz çoğu satış dilinde aynı 0-5 mm ürün için kullanılır; ancak yıkanmış, elenmiş veya yüksek ince malzemeli sınıflar birbirinden farklı davranabilir.
Drenaj tabakası olarak taş tozu tercih edilmez. İnce taneler sıkışarak su geçişini azaltabilir. Drenaj için temiz, düşük tozlu ve daha iri mıcır gerekir.
Parke altında yalnız taş tozu yeterli değildir. Trafik yükünü taşıyacak sıkıştırılmış alt temel yoksa üst katman zamanla oturabilir, teker izi veya çökme oluşabilir.
Kil içeriği kontrol edilmelidir. Kil ve aşırı ince malzeme suyla hacim değiştirerek zemin davranışını bozabilir. Ürün görünüşü yerine elek ve malzeme niteliği sorulmalıdır.
Aşağıdaki geniş aralıklar kamuya açık tedarik listelerinde görülen kamyon bazlı değerlerin planlama özetidir; kesin teklif değildir.
| Ürün grubu | Araç aralığı | Planlama bandı |
|---|---|---|
| Karışık dolgu kırmataş | 26-35 ton | 14.000-18.500 TL |
| 5-12 / 1 numara mıcır | 26-35 ton | 16.000-19.500 TL |
| 12-22 / 2 numara mıcır | 26-35 ton | 16.000-20.000 TL |
| Drenajlık iri mıcır | 26-35 ton | 17.000-21.000 TL |
KDV, nakliye, kantar, ürün kalitesi ve boşaltma şartının dahil olup olmadığı tedarikçiden yazılı olarak teyit edilmelidir.
Ürünün performansı yalnız kayaçtan değil; üretim, elek kontrolü, stok ayrımı ve doğru yüklemeden oluşur.
Kalker, dolomit, bazalt veya uygun doğal kaya kaynağı kullanım amacına göre değerlendirilir.
Ocak taşı besleyici üzerinden kırıcıya aktarılır; yabancı ve uygunsuz malzeme ayrılır.
Çeneli, darbeli veya konik kırıcılarla ürün hedeflenen aralığa yaklaştırılır.
Elekler 0-5, 5-12, 12-22 ve diğer sınıfları ayrı stoklara yönlendirir.
Karışma, aşırı toz ve uygunsuz tane oranı kontrol edilerek stok sahası yönetilir.
Araç tartılır, ürün ve tonaj kaydedilir, Ankara ilçe güzergâhına göre sevk edilir.
Mıcır taşı, taş ocağından çıkarılan kayaçların kırma ve eleme tesislerinde belirli tane aralıklarına ayrılmasıyla elde edilen agrega grubudur. Günlük satış dilinde 1 numara, 2 numara veya 3 numara denilse de profesyonel siparişte ürünün alt ve üst tane boyutunun yazılması gerekir. Çünkü aynı numara adı farklı ocaklarda yakın fakat birebir aynı olmayan elek aralıkları için kullanılabilir. Özellikle 4 ve 5 numara ifadeleri sabit bir evrensel ölçü gibi kabul edilmemelidir.
Doğru mıcır seçimi, malzemenin nerede kullanılacağıyla başlar. Beton üretiminde kullanılacak agrega ile temel çevresinde su tahliye edecek drenaj mıcırı aynı kriterle seçilmez. Yol altında sıkışarak taşıyıcı tabaka oluşturacak stabilize malzeme, temiz ve tek boyuta yakın drenaj taşından farklıdır. Kilitli parke altındaki ince tesviye ürünü de iri dolgu malzemesinin yerine geçmez.
Piyasada yaygın karşılıklarla 1 numara mıcır yaklaşık 5-12 mm, 2 numara mıcır 12-22 mm ve 3 numara mıcır 22-32 mm sınıfında sunulur. 4 numara için 32-38 mm veya daha geniş bir üst aralık görülebilir. 5 numara ise ocak standardına göre daha iri sınıf, karışım veya özel ürün adı olabilir. Sipariş veren kişi yalnız “5 numara” demek yerine kullanılacağı yeri ve istenen milimetre aralığını belirtmelidir.
Beton için alınacak mıcırda tane boyu dağılımı, yassılık, dayanım, su emme ve zararlı ince malzeme özellikleri önemlidir. Yol ve altyapı işlerinde ise granülometri, sıkışma, aşınma direnci ve proje şartnamesi öne çıkar. Beton agregaları, yol yapımında kullanılan bağlayıcısız agregalar ve asfalt agregaları aynı standart başlığı altında değerlendirilmez; ürün kullanım amacına göre belgelendirilmelidir.
Taş tozu, kırma işlemi sırasında oluşan ve çoğunlukla 0-5 mm sınıfında elekten alınan ince agregadır. Kırma toz veya konkasör tozu ifadeleri de sahada bu ürün için kullanılabilir. “Kilit taşı tozu” ise genellikle kilitli parke döşemesinde kullanılan ince yataklama veya tesviye malzemesini tarif eden ticari bir ifadedir. Ancak ürün adı aynı olsa bile kil, nem, çok ince tane ve yıkanmışlık durumu değişebilir.
Kilit taşı yapılacak alanda önce zeminin taşıma gücü ve su tahliyesi değerlendirilir. Taşıyıcı alt temel tabaka halinde serilip sıkıştırılır. İnce taş tozu bunun üzerinde düzgün kot vermek ve parke taşını yataklamak için kullanılır. Kalın ve gevşek bir taş tozu tabakası taşıyıcı temel yerine kullanılırsa ağır trafik altında iz, dalga ve çökme oluşabilir.
Drenaj sisteminin amacı suyun boşluklardan ilerleyerek boruya veya tahliye noktasına ulaşmasını sağlamaktır. Taş tozu ve aşırı ince malzeme bu boşlukları doldurur. Bu nedenle temel çevresi, istinat duvarı arkası veya peyzaj drenajında düşük ince malzemeli, temiz ve uygun iri agrega seçilir. Gerekirse geotekstil filtre ve drenaj borusu detayları proje kapsamında birlikte çözülür.
Kamyon kapasitesi tek bir rakam değildir. Araç tipine göre 26 ton, 30 ton veya 35 ton sınıfında yükler görülebilir. Gerçek miktar aracın yasal kapasitesi ve kantar fişiyle doğrulanır. Teklif isterken ürün adı, milimetre aralığı, yaklaşık tonaj veya kamyon sayısı, teslim ilçesi, mahalle, saha giriş genişliği, boşaltma zemini ve kullanım amacı paylaşılmalıdır.
Örneğin “Sincan’da fabrika sahasına 12-22 mm beton mıcırı, yaklaşık 30 ton, tır girişine uygun alan” bilgisi; yalnız “bir kamyon taş lazım” ifadesinden çok daha doğru teklif oluşturur. Dar sokak, düşük köprü, dik rampa veya çamurlu saha gibi koşullar araç seçimini değiştirebilir.
Ankara’da mıcır ve kırmataş sevkiyatı; Mamak-Kutludüğün, Gölbaşı, Kahramankazan, Sincan, Ayaş, Altındağ ve çevre ocak veya stok hatlarından planlanabilir. Her ürün her stokta aynı anda bulunmayabilir. En yakın ocağın seçilmesi nakliyeyi azaltabilir; ancak kayaç ve fraksiyon ihtiyacı farklı bir hattan sevkiyatı gerektirebilir.
Merkez ilçelerde trafik, araç saatleri ve dar saha girişi; çevre ilçelerde ise mesafe, yol koşulu ve dönüş süresi daha belirleyici olabilir. Bu nedenle Çankaya, Keçiören veya Yenimahalle teslimatı ile Polatlı, Nallıhan veya Şereflikoçhisar teslimatı aynı taşıma planıyla hesaplanmaz.
İlçe bağlantıları, her bölge için ayrı mıcır fiyatı, ürün seçimi ve teslimat içeriği oluşturulmasına hazırdır.
Kullanıcıların ürün, miktar, taş tozu, drenaj ve teslimat kararlarında en çok ihtiyaç duyduğu kısa cevaplar.
Kayaç türü, tane aralığı, nem ve boşluk oranına göre değişir. Yaklaşık planlamada 1,3-1,7 ton/m³ aralığı kullanılabilir; kesin dönüşüm ürün bilgisi ve kantarla yapılır.
Araç tipine göre değişir. Piyasada yaklaşık 26-35 ton sınıfı görülebilir. Yasal taşıma kapasitesi ve kantar fişi gerçek miktarı belirler.
Çoğu satış dilinde 0-5 mm konkasör ürünü için iki ad da kullanılır. Yıkanmışlık, kil, aşırı ince tane ve gerçek elek aralığı ayrıca sorulmalıdır.
Evet, sıkıştırılmış taşıyıcı temel üzerinde ince tesviye ve yataklama katmanı olarak kullanılabilir. Taş tozu tek başına yapısal alt temel yerine geçmez.
Düşük ince malzemeli temiz 12-22, 22-32 veya projeye uygun daha iri agrega seçilebilir. Kesin sınıf su debisi, boru ve filtre detayına göre belirlenir.
Yaygın piyasa karşılığıyla 1 numara yaklaşık 5-12 mm, 2 numara 12-22 mm’dir. Kullanım, boşluk ve beton tasarımı farklı olabilir.
Tek ve evrensel bir ölçü değildir. Ocaktan ocağa değişebildiği için siparişte d/D aralığı ve kullanım amacı yazılı doğrulanmalıdır.
Her teklifin kapsamı farklıdır. Ocak teslim, nakliye dahil, KDV dahil ve şantiye teslim ifadeleri ayrı ayrı teyit edilmelidir.
İnce taneler sıkıştıkça geçirgenlik düşer. Bu nedenle taş tozu tesviye için uygun olabilir, fakat açık boşluk gerektiren drenaj katmanı için uygun değildir.
Ürün stoku, ocak mesafesi, araç erişimi ve sipariş miktarına göre Ankara’nın 25 ilçesine kamyon veya TIR sevkiyatı planlanabilir.
Ostim, Gölbaşı, Sincan, Ayaş, Kahramankazan, Altındağ, Mamak ve Ankara geneli sevkiyat planı.